Filozof

Jean-Paul Sartre

Biyografi

Bu filozof için biyografi henüz eklenmedi.

Bilinçsiz, dolu, kendi-içinde kapalı, nesnel varlık kipidir.

Kendi kendini aşan, kendine ilişkin, eksiklik ve hiçlik olarak tanımlanan bilinç kipidir.

Öznenin, başkasının bakışı altında nesneleşmiş konumunu ifade eden varlık kipidir.

Bilincin dünyaya getirdiği, yokluk ve olumsuzlama boyutu; bilincin kendisinin “bir tür hiçlik” olarak kavranması.

Sartre’da bilinç, kendinde-töz değil, her zaman “bir şeyin bilinci” olan yönelimsel (intentional) bir ilişkidir.

İnsan varlığının ontolojik niteliği; “insan özgür olmaya mahkûmdur” formülünde ifadesini bulan, kaçınılmaz seçme yetisi.

Özgürlüğün zorunlu karşı-yüzü; insanın tüm edimlerinden ve hatta seçmediği zaman bile seçmiş olmasından sorumlu olması.

Özgürlük ve sorumluluğu inkâr ederek kendini nesne gibi görme ya da yalnızca saf bilinç gibi düşünme yoluyla kendini aldatma hali.

Kötü niyetin tersine, öznenin kendi özgürlüğünü ve sorumluluğunu kabullenerek yaşam projesini üstlenmesi.

Doğum, geçmiş, beden, sınıf, tarihsel konum gibi değiştirilemez verilere işaret eden, ama özgürlüğün her zaman içinde hareket ettiği koşullar alanı.

Başkasının bakışına maruz kalma deneyimi; beni kendime başkasının gözünden nesne olarak gösteren temel fenomen.

Hem benim özgürlüğüm için tehdit hem de dünyamın ve kendimin anlam ufkunu açan öteki bilinç.

İnsan için önce var olma, sonra kendini tanımlama; önceden verilmiş bir insan doğası ya da tanrısal plan olmadığı tezi.

Kişinin kendi sınırsız özgürlüğünün ve başkaları adına da seçtiğinin farkına vardığında yaşadığı varoluşsal sarsıntı.

Dış koşulları ve başkalarının iradesini kontrol edemediğimizin bilinci; eylemin yalnızca kendi olanaklarımızla sınırlı olduğunun kabulü.

Evrenin amaçsızlığı ve insanın anlam arayışı arasındaki uyumsuzluk.

Öznenin bütün yaşamını yapılandıran köklü seçimi; karakterin ve değer dünyasının omurgası.

Tanrı’ya denk düşen, hem dolu hem bilinçli, tamamlanmış varlık ideali; insanın boşuna peşinden koştuğu imkânsız bütünlük.

Sartre’ın Varlık ve Hiçlik’te benimsediği yöntem: deneyimin fenomenolojik betimini ontolojik ayrımlarla birleştirme çabası.

Tanrı’sız, özsüz bir evrende yine de insanı sorumluluk ve öz-yaratma yetisiyle temellendiren hümanist okuma.